İçindekiler
Dersden galan talyp näme etmeli diýen sorag Türkiýede ýokary okuw jaýynda okaýan talyplaryň okuw döwründe ýüzbe-ýüz bolup bilýän möhüm meseleleriniň biridir. Bir ýa-da birnäçe dersden geçip bilmändigiňiz okuwyňyzyň gutarandygyny aňlatmaýar. Esasy zat, näme sebäpli sapakdan galandygyňyzy anyklamak, indiki synaga taýýarlyk meýilnamasyny düzmek we uniwersitetiňiziň düzgünlerine laýyk hereket etmekdir.
Türkiýede uniwersitetleriň her biriniň ders geçmek, gaýtadan okamak, bütewi synag, goşmaça synag we ders saýlamak bilen baglanyşykly düzgünleri dürli bolup biler. Şonuň üçin talyp ilki bilen öz uniwersitetiniň akademiki düzgünlerini we talyp maglumat ulgamyndaky maglumatlaryny barlamalydyr.
Bu makalada sapakdan galan talyplaryň näme etmelidigi, haçan gaýtadan synag tabşyryp bolýandygy, ders gaýtadan alynýarmy, GPA nädip täsirlenýär, Türkiýede talyplaryň nirede mugt okap bilýändigi we Stambulda haýsy etraplarda kitaphanalaryň bardygy barada maglumat bereris.
Dersden galan talyp näme etmeli?
Dersden galan talyp näme etmeli diýen soraga ilkinji jogap — howsala düşmeli däl. Bir dersden geçip bilmezlik köp talyplaryň başyndan geçýän ýagdaýdyr. Ilki bilen haýsy dersden, näme sebäpli we haýsy synagdan galandygyňyzy anyklamak zerurdyr.
Uniwersitetiňiziň talyp maglumat ulgamyna girip, dersleriňiziň ýagdaýyny barlaň. Käbir uniwersitetlerde talyp dersden geçmek üçin belli bir ara synag we final balyny almalydyr. Käbir ýagdaýlarda bolsa finaldan geçip bilmedik talyba goşmaça synaga gatnaşmak mümkinçiligi berilýär.
Şeýle hem mugallymyňyzdan ýa-da fakultetiň talyp işleri bölüminiň işgärlerinden maglumat almak peýdalydyr. Sebäbi diňe internetde ýa-da beýleki talyplardan eşiden maglumatlaryňyza daýanmak dogry bolmaz.
Dersden galmagyň sebäbini anyklaň
Dersden galan talyp näme etmeli diýen soraga jogap gözläniňizde ilkinji ädim sebäbi kesgitlemek bolmalydyr.
Dersden galmagyň birnäçe sebäbi bolup biler:
- Ara synagdan pes bal almak
- Final synagyndan geçmek üçin ýeterlik bal toplamazlyk
- Sapaklara köp gatnaşmazlyk
- Ýumuşlary wagtynda tabşyrmazlyk
- Ders boýunça dowamlylykda mesele ýüze çykmagy
- Synaga ýeterlik taýýarlanmazlyk
- Dil meselesi sebäpli ders mazmunyna düşünmekde kynçylyk çekmek
Esasanam Türkiýä täze gelen daşary ýurtly talyplar üçin dersleriň türk dilinde geçirilmegi ilkinji döwürde kyn bolup biler. Şonuň üçin dersden galmagyň sebäbi dil bolsa, diňe synaga taýýarlanmak däl, eýsem akademiki türk dilini ösdürmek hem möhümdir.
Dersden galan talyp gaýtadan synag tabşyryp bilýärmi?
Dersden galan talyp näme etmeli diýen soragyň iň köp gözlenýän jogaplarynyň biri gaýtadan synag bilen baglanyşyklydyr.
Türkiýedäki uniwersitetlerde başarısız bolan dersler üçin goşmaça ýa-da gaýtadan synag mümkinçilikleri uniwersitetiň düzgünlerine görä üýtgäp biler. Käbir ýagdaýlarda talyp finaldan soň başga bir synaga gatnaşyp biler. Şeýle synagyň bolmagy ýa-da bolmazlygy uniwersitetiň akademiki senenamasyna we degişli düzgünlerine baglydyr.
Şonuň üçin talyp:
- OBİS ulgamyny barlamaly.
- Fakultetiň akademiki senenamasyna seretmeli.
- Ders mugallymyndan maglumat almaly.
- Talyp işleri bölümi bilen habarlaşmaly.
- Synag üçin bellenen möhleti geçirmeli däl.
Synag möhletleri uniwersitetden uniwersitete üýtgäp bilýändigi sebäpli beýleki talyplaryň senesine däl-de, öz uniwersitetiňiziň resmi maglumatlaryna esaslanmak has dogrydyr.
Bir dersden galan talyp näme etmeli?
Dersden galan talyp näme etmeli diýen ýagdaýda diňe bir synaga ünsi jemlemek ýeterlik däldir. Eger talyp bir dersden birnäçe gezek kynçylyk çekýän bolsa, şol dersiň näme üçin kyn bolýandygyny seljermelidir.
Mysal üçin, matematika, statistika, ykdysadyýet ýa-da hünär dersleri boýunça meseleleriňiz bar bolsa, öňki synag soraglaryny öwrenip bilersiňiz. Mugallymyň beren materiallaryny täzeden gözden geçirmek hem peýdalydyr.
Eger mesele dil bilen baglanyşykly bolsa, täze terminleriň sanawyny düzüň. Her gün az-kem wagt şol terminleri öwrenmek indiki synaga taýýarlygy ýeňilleşdirip biler.
Dersden galmak GPA-a täsir edýärmi?
Dersden galan talyp näme etmeli diýip soraýan daşary ýurtly talyplaryň ýene bir aladasy GPA, ýagny ortaça akademiki görkezijidir.
Başarısız ders GPA-a täsir edip biler. Ýöne hasaplama usuly uniwersitetiň düzgünlerine we soňraky ders netijelerine baglydyr. Käbir ýagdaýlarda talyp şol dersi gaýtadan alyp, netijesini gowulandyrmaga mümkinçilik tapyp biler.
Şonuň üçin diňe bir synag balyna seretmek bilen çäklenmäň. Akademiki transkriptiňizi hem barlaň. Haýsy dersleriň üstünlikli tamamlanandygyny, haýsysynyň galandygyny we indiki semestrde haýsy dersleri almalydygyňyzy öňünden meýilleşdiriň.
Dersi gaýtadan almak gerekmi?
Dersden galan talyp näme etmeli diýen ýagdaýda ders gaýtadan alynmalymy diýen sorag hem ýüze çykýar.
Başarısız bolan dersi gaýtadan almak talybyň akademiki meýilnamasyna bagly bolup biler. Eger ders hökmany ders bolsa, ony gaýtadan almak zerur bolup biler. Eger saýlama ders bolsa, uniwersitetiň düzgünlerine görä başga saýlama ders saýlamak mümkinçiligi hem bolup biler.
Bu ýagdaýda talyp öz bölüm koordinatory ýa-da akademiki geňeşçisi bilen maslahatlaşmalydyr.
Dersden galan talyp indiki semestrde näme etmeli?
Dersden galan talyp näme etmeli diýen soraga indiki ädim — täze semestr üçin dogry ders meýilnamasyny taýýarlamakdyr.
Ilki bilen geçen semestrden galan dersleriňizi belläň. Soňra täze semestriň hökmany derslerini goşuň. Dersleriň biri-birine baglydygyny hem barlaň. Käbir hünärlerde bir ders başga bir ders üçin öňünden alynmaly şert bolup biler.
Şeýle hem dersleriň kredit sanyna üns beriň. Bir semestrde aşa köp ders almak taýýarlygy kynlaşdyryp biler.
Stambulda ders okamaga amatly ýerler
Dersden galan talyp näme etmeli diýen soraga diňe uniwersitetde çözgüt gözlemek hökman däl. Öýde ünsüňizi jemlemek kyn bolsa, Stambulda talyplar üçin kitaphanalardan peýdalanmak gowy wariant bolup biler.
İBB-niň resmi maglumatlaryna görä, Stambulda köp sanly kitaphana talyplara hyzmat edýär. 2026-njy ýylyň iýun aýyndaky maglumatda İBB-niň kitaphana sanynyň 78-e ýetendigi we käbir kitaphanalaryň 24 sagat hyzmat edýändigi habar berildi.
Aşakda talyplaryň peýdalanyp biljek kitaphanalaryny etraplar boýunça sanap geçýäris.
Adalar
Dersden galan talyp näme etmeli diýip pikir edýänler üçin Adalarda ýerleşýän İBB Taş Mektep Kütüphanesi alternatiw okuw ýerleriniň biridir. Kitaphana Büyükadada ýerleşýär.
Arnavutköy
Arnavutköýde:
- İBB Cemil Meriç Kütüphanesi
- İBB Rıfat Ilgaz Kütüphanesi
ýaly kitaphanalar bar. İBB-niň maglumatlarynda bu kitaphanalar Arnavutköý etraby bilen görkezilýär.
Avcılar
Avjylarda:
- İBB Fakir Baykurt Kütüphanesi
- İBB Sabahattin Eyüboğlu Kütüphanesi
talyplaryň okamak üçin peýdalanyp biljek merkezleriniň arasynda görkezilýär.
Bağcılar
Bağjylarda İBB Nasrettin Hoca Kütüphanesi ýerleşýär. Bu etrapda ýaşaýan talyplar üçin sapak taýýarlygyny öýden daşarda dowam etdirmek üçin wariant bolup biler.
Bakırköy
Bakyrköýde birnäçe möhüm okuw merkezi bar:
- İBB Bakırköy Ödünç Kütüphane
- İBB Baruthane Kütüphane
- İBB İPA İstanbul Kitaplığı
Resmi maglumatlara görä, Bakırköý Ödünç Kütüphanesi iş günleri 10:00–18:00 aralygynda, Baruthane Kütüphane bolsa her gün 10:00–21:00 aralygynda hyzmat edýär. İPA İstanbul Kitaplygy hem hepdäniň belli günlerinde 09:00–21:00 aralygynda açykdyr.
Başakşehir
Başakşehirde:
- İBB Necdet Sakaoğlu Kütüphanesi
- İBB Rasim Özdenören Kütüphanesi
- İBB Sabahattin Ali Kütüphanesi
ýaly merkezler bar.
Bayrampaşa
Bayrampaşada İBB Suat Derviş Kütüphanesi we İBB Samiha Ayverdi Kütüphanesi ýaly kitaphanalar bar.
Beykoz
Beýkozda:
- İBB Beykoz Çubuklu Silolar Kütüphanesi
- İBB Feza Gürsey Kütüphanesi
talyplaryň göz öňünde tutup biljek merkezleridir.
Beyoğlu
Beyoğlynda talyplar üçin birnäçe möhüm kitaphana bar:
- İBB Atatürk Kitaplığı
- İBB Sevgi Soysal Kütüphanesi
- İBB Peyami Safa Kütüphanesi
- İBB Casa Botter Kitaplığı
Atatürk Kitaplygy Gümüşsuwuda ýerleşýär we resmi maglumatda her gün 09:00–21:00 aralygynda hyzmat edýär.
Şeýle hem 2026-njy ýylda Sevgi Soysal Kütüphanesi 24 sagat açyk saklanýan üç İBB kitaphanasynyň biri hökmünde görkezildi. Beýleki ikisi Kadıköýdäki Afife Batur we Kartaldaky Muallim Cevdet kitaphanalarydyr.
Beşiktaş
Beşiktaşda İBB Beşiktaş İskele Kütüphanesi ýerleşýär. Resmi maglumatlara görä, bu kitaphana her gün 09:00–21:00 aralygynda açykdyr.
Fatih
Fatihde talyplaryň saýlap biljek kitaphanalary köp:
- İBB Ahmet Kabaklı Kütüphanesi
- İBB Ayşe Hatun Kütüphanesi
- İBB Bulgur Palas Kütüphanesi
- İBB Kütüphane Trolleybüs
- İBB Saraçhane Kütüphanesi
Bulgur Palas hem merkezi ýerleşişi sebäpli talyplaryň üns berip biljek ýerleriniň biridir.
Kadıköy
Kadıköýde:
- İBB Afife Batur Kütüphanesi
- İBB Turhan Selçuk Kütüphanesi
- İBB Kadıköy İskelesi Kütüphanesi
- İBB Moda İskelesi Kütüphanesi
ýaly kitaphanalar bar. Afife Batur Kütüphanesi 2026-njy ýylda 24 sagat hyzmat edýän İBB kitaphanalarynyň arasynda görkezilýär.
Kartal
Kartalda:
- İBB Halil İnalcık Kütüphanesi
- İBB Muallim Cevdet Kütüphanesi
bar. Muallim Cevdet Kütüphanesi hem 24 sagat açyk üç İBB kitaphanasynyň biridir.
Küçükçekmece
Küçükçekmejede:
- İBB Attilâ İlhan Kütüphanesi
- İBB Metin Altıok Kütüphanesi
- İBB Metin And Kütüphanesi
ýaly kitaphanalar bar. Attilâ İlhan Kütüphanesiniň resmi maglumatlarynda möwsüme görä iş wagtynyň üýtgäp bilýändigi görkezilýär.
Maltepe
Maltepede İBB Maltepe Ödünç Kütüphane we İBB Muzaffer İzgü Kütüphanesi ýaly merkezler talyplaryň göz öňünde tutup biljek ýerleridir.
Sancaktepe
Sankaktepede İBB Yaşar Kemal Kütüphanesi ýerleşýär. Bu etrapda ýaşaýan talyplar üçin sapak taýýarlygyny dowam etdirmek üçin peýdaly okuw ýerleriniň biridir.
Sultangazi
Sultangazide:
- İBB Ahmed Arif Kütüphanesi
- İBB Hacı Bektaş-ı Veli Kütüphanesi
ýaly kitaphanalar bar.
Ümraniye
Ümraniýede İBB Ahmet Süheyl Ünver Kütüphanesi we İBB Dudullu Ödünç Kütüphane bar. Ahmet Süheyl Ünver Kütüphanesi resmi maglumatlarda her gün 09:00–21:00 aralygynda hyzmat edýän merkez hökmünde görkezilýär.
Sapakdan galmazlyk üçin nähili taýýarlanmalı?
Dersden galan talyp näme etmeli diýen soragy indiki semestrde gaýtadan bermeli bolmazlyk üçin öňünden okuw meýilnamasyny düzmek möhümdir.
Günde 2–3 sagat yzygiderli taýýarlyk geçirmek, diňe synagdan öň bir günde köp okamakdan has netijeli bolup biler. Her ders üçin aýratyn maksat goýuň.
Mysal üçin:
- Duşenbe: esasy hünär dersi
- Sişenbe: dil we terminologiýa
- Çarşenbe: kyn ders
- Penşenbe: geçen sapaklaryň gaýtalanmagy
- Anna: test çözmek
- Şenbe: synag simulýasiýasy
- Ýekşenbe: hepdelik gaýtalama
Kitaphanada okamak hem ünsüňizi jemlemäge kömek edip biler. Esasanam öýde köp päsgelçilik bar bolsa, belli wagtlarda kitaphana gitmek okuw tertibini döredýär.
Daşary ýurtly talyp dersden galsa näme etmeli?
Dersden galan talyp näme etmeli diýen mesele daşary ýurtly talyplar üçin käwagt has çylşyrymly bolup biler. Sebäbi akademiki meselelerden başga-da, dil, ikamet, okuw möhleti we uniwersitet düzgünleri bilen baglanyşykly soraglar ýüze çykyp biler.
Şeýle ýagdaýda talyp öz uniwersitetiniň resmi bölümlerinden maglumat almalydyr. Eger ders netijesi okuwyň möhletine ýa-da hasaba alyş ýagdaýyna täsir edip biljek bolsa, talyp mesele ýüze çykan badyna maslahatlaşmalydyr.
EduBridge Turkey hökmünde Türkiýede okaýan daşary ýurtly talyplara uniwersitet saýlamak, ýüz tutmak, hasaba durmak, dil taýýarlygy, wiza we ikamet boýunça degişli ugurlarda maglumat we maslahat bermek üçin goldaw berýäris.
Iň köp berilýän soraglar
Bir dersden galmak adaty ýagdaýmy?
Hawa, talybyň bir ýa-da birnäçe dersden kynçylyk çekmegi mümkin. Esasy zat ýagdaýy wagtynda anyklamak we uniwersitetiň düzgünlerine laýyklykda hereket etmekdir.
Dersden galan talyp indiki ýyl okamalymy?
Hökman indiki ýyl garaşmak gerek diýmek dogry däldir. Ders gaýtadan haçan alynýandygy we haýsy semestrde açylýandygy uniwersitetiň okuw meýilnamasyna baglydyr.
Finaldan geçmedik talyp näme etmeli?
Dersden galan talyp näme etmeli diýen ýagdaýda ilki bilen uniwersitetiň goşmaça ýa-da gaýtadan synag düzgünini barlamak zerurdyr. Synagyň senesini resmi ulgamdan anyklamak möhümdir.
Kitaphanada mugt okap bolýarmy?
Köp jemgyýetçilik kitaphanalary talyplara okuw we okamak üçin mümkinçilik berýär. Emma giriş, agzalyk, oturgyç we beýleki hyzmatlaryň şertleri kitaphana görä üýtgäp biler. Şonuň üçin gitmezden öň resmi maglumatlary barlamak maslahat berilýär.
Dersden galmazlyk üçin näme etmeli?
Dersden galan talyp näme etmeli diýen soragyň iň gowy öňüni alyş usuly — okuw semestriniň başyndan meýilnama düzmekdir. Sapaklara yzygiderli gatnaşmak, öý işlerini wagtynda ýerine ýetirmek, mugallymdan düşnüksiz ýerleri soramak we synagdan öň gaýtalama geçirmek netijeli bolup biler.
Netije
Dersden galan talyp näme etmeli diýen soraga bir söz bilen jogap bermek mümkin däl, sebäbi her uniwersitetiň düzgünleri başgaça bolup biler. Ýöne islendik ýagdaýda ilkinji ädim howsala düşmän, ders netijesini barlamak, uniwersitetiň resmi düzgünlerini öwrenmek we degişli bölümden maglumat almakdyr.
Bir dersden galmak okuwyňyzyň soňydyr diýip pikir etmäň. Dogry meýilnama, yzygiderli taýýarlyk we wagt dolandyryşy bilen akademiki ýagdaýyňyzy gowulandyrmak mümkin.
Dersden galan talyp näme etmeli diýip gözleýän bolsaňyz, öz uniwersitetiňiziň OBİS ulgamyny, akademiki senenamasyny we fakultetiň resmi bildirişlerini ilkinji nobatda barlaň.
Dersden galan talyp näme etmeli diýen meseläni çözmek üçin bolsa indiki synagyň senesini, dersiň gaýtadan açylýan wagtyny we gerekli kreditleri öňünden anyklaň.
Dersden galan talyp näme etmeli diýen soraga jogap gözleýän daşary ýurtly talyplar hem degişli akademiki bölüm bilen wagtynda habarlaşmalydyr.
Dersden galan talyp näme etmeli diýen meselede iň möhüm zat — meseläni yza süýşürmezlik we indiki semestr üçin öňünden meýilnama düzmekdir.
Dersden galan talyp näme etmeli diýip alada edýän talyp üçin Stambulda kitaphanalardan peýdalanmak hem okuw tertibini güýçlendirmegiň peýdaly usullarynyň biridir.
Dersden galan talyp näme etmeli diýen sorag bilen ýüzbe-ýüz bolanyňyzda, ilkinji nobatda öz uniwersitetiňiziň düzgünini esas alyň.
Dersden galan talyp näme etmeli diýen ýagdaýda diňe beýleki talyplaryň tejribesine däl, resmi uniwersitet maglumatlaryna daýanmak has dogrydyr.
Dersden galan talyp näme etmeli diýip soraýan talyp kynçylyk dowam edýän bolsa, mugallymy, bölüm koordinatory ýa-da talyp işleri bilen habarlaşyp biler.
Dersden galan talyp näme etmeli diýen soragyň iň möhüm bölegi — sebäbi tapmak we şol sebäbe laýyk çözgüt döretmekdir.
Dersden galan talyp näme etmeli diýen meseläni dogry dolandyrmak bilen okuw meýilnamasyny täzeden düzmek we indiki semestre has gowy taýýarlanmak mümkin.
Dersden galan talyp näme etmeli diýen soraga jogap gözleýän talyplar EduBridge Turkey arkaly Türkiýede okuw, uniwersitet we talyplyk bilen baglanyşykly maglumatlary hem alyp bilerler.
