İçindekiler
FF alan talyp näme etmeli? Türkiýede uniwersitetde okaýan daşary ýurtly talyplaryň köp gözleýän soraglarynyň biridir. Bir dersden FF almak talybyň şol ders boýunça geçiş şertlerini ýerine ýetirmändigini aňladyp biler. Emma FF almak okuw ýylynyň gutarandygy ýa-da talybyň uniwersiteti tamamlamak mümkinçiliginiň ýokdugy diýmek däldir.
Talyplar köplenç FF, DD, DC, CC, CB, BB, BA we AA ýaly harply bahalaryň näme aňladýandygyny, FF bilen dersiň geçilip-geçilmeýändigini, FF alan ýagdaýynda bütünleme synagyna girip bolýandygyny we bu bahanyň GPA-a nähili täsir edýändigini soraýarlar.
Bu makalada FF alan talyp näme etmeli, FF näme diýmek, FF bilen ders geçilýärmi, bütünleme synagy näme, ders gaýtadan alynýarmy we Türkiýedäki uniwersitetlerde ulanylýan beýleki harply bahalar nämäni aňladýar diýen soraglara düşündiriş bereris.
FF näme diýmek?
FF, adatça, talybyň degişli ders boýunça geçiş üçin zerur netijäni gazanyp bilmändigini görkezýän harply bahadyr.
Ýagny talyp bir dersden FF alsa, şol ders boýunça akademiki talaby üstünlikli ýerine ýetirmedik bolup biler. Köplenç FF degişli dersiň gaýtadan alynmagyna ýa-da uniwersitetiň düzgünlerine görä başga bir synag mümkinçiliginiň ulanylmagyna sebäp bolýar.
Emma ähli uniwersitetleriň bahalandyrma ulgamy doly birmeňzeş däldir. Şonuň üçin FF alan talyp näme etmeli? diýen soraga jogap gözlenende talybyň okaýan uniwersitetiniň resmi düzgünleri esasy çeşme bolmalydyr.
FF näme üçin berilýär?
FF dürli sebäplere görä ýüze çykyp biler. Mysal üçin:
- Final synagyndan gerekli bal alyp bilmezlik;
- Semestr boýunça umumy balyň geçiş derejesinden pes bolmagy;
- Ders boýunça akademiki talaplaryň ýerine ýetirilmezligi;
- Käbir ýagdaýlarda dowamlylyk bilen bagly şertleriň ýerine ýetirilmezligi.
Takyk sebäp uniwersitetiň bahalandyrma ulgamyna baglydyr.
FF alan talyp näme etmeli?
FF alan talyp näme etmeli? diýen soraga ilkinji jogap howsala düşmezden, degişli dersiň ýagdaýyny anyklamakdyr.
Talyp ilki bilen öz ögrenci bilgi sistemine girmeli we FF-iň haýsy ders üçin goýlandygyny barlamaly. Soňra şol dersiň hökmany ýa-da saýlama dersdigini anyklamaly.
Indiki ädimler şulardyr:
- Dersiň bahasyny barlamak.
- Bütünleme ýa-da goşmaça synag mümkinçiligini öwrenmek.
- Dersiň indiki semestrde açylýandygyny barlamak.
- Ders gaýtadan alynsa, GPA-a nähili täsir etjekdigini öwrenmek.
- Ders başga bir dersiň öňkoşuly bolsa, okuw meýilnamasyna täsirini anyklamak.
- Zerur bolsa öğrenci işleri ýa-da bölüm bilen habarlaşmak.
Şeýlelikde, FF alan talyp näme etmeli? diýen soragyň jogaby diňe “dersi gaýtadan al” diýen ýönekeý jogapdan ybarat däldir.
FF bilen ders geçilýärmi?
Köp uniwersitetleriň harply baha ulgamlarynda FF geçer baha hökmünde kabul edilmeýär. Şonuň üçin FF alan talyp degişli ders boýunça üstünlik gazanyp bilmändir.
Emma käbir akademiki ýagdaýlar uniwersitetiň aýratyn düzgünlerine bagly bolup biler. Şonuň üçin FF alan talyp näme etmeli? diýen soraga jogap bermek üçin uniwersitetiň resmi akademiki düzgünini barlamak zerurdyr.
Talybyň özbaşdak internetden ýa-da başga talyplardan alan maglumatyna doly daýanmagy dogry bolmaz. Sebäbi bir uniwersitetde ulanylýan düzgün başga bir uniwersitetde başgaça bolup biler.
FF alan talyp bütünleme synagyna girip bilýärmi?
Bu, talyplaryň iň köp soraýan soraglarynyň biridir.
Käbir uniwersitetlerde final synagyndan geçip bilmedik talyplara bütünleme synagy arkaly gaýtadan synag tabşyrmaga mümkinçilik berilýär.
Eger şeýle mümkinçilik bar bolsa, FF alan talyp näme etmeli? Ilki bilen bütünleme synagynyň senesini barlamaly we şol synaga gatnaşmak üçin aýratyn arza gerekdigini anyklamaly.
Bütünleme barada şu maglumatlary öwrenmek peýdalydyr:
- Synag haçan geçirilýär?
- FF alan talyp awtomatiki gatnaşyp bilýärmi?
- Arza bermek zerurmy?
- Synagyň netijesi final bahasynyň ornuny tutýarmy?
- Bütünleme netijesi GPA-a nähili täsir edýär?
Bu soraglaryň jogaby uniwersitetiň düzgünine görä üýtgäp biler.
FF alan talyp dersi gaýtadan almalymy?
Eger bütünleme ýa-da başga bir geçiş mümkinçiligi ýok bolsa ýa-da talyp bütünlemede hem geçip bilmese, degişli dersi gaýtadan almak zerur bolup biler.
FF alan talyp näme etmeli? Dersi gaýtadan almazdan öň onuň haçan açylýandygyny barlamaly. Käbir dersler her semestr açylýar, käbirleri bolsa diňe güýz ýa-da ýaz semestrinde berilýär.
Bu aýratyn-da öňkoşul derslerde möhümdir. Eger FF alnan ders indiki ders üçin öňkoşul bolsa, talyp indiki dersi alyp bilmezligi mümkin.
Şonuň üçin dersiň okuw meýilnamasyndaky ornuny öňünden barlamak gerek.
AA, BA, BB, CB, CC, DC, DD we FF näme diýmek?
Uniwersitetlerde ders netijeleri köplenç harply baha bilen görkezilýär. Iň köp duş gelýän bahalar aşakdakylardyr.
AA näme diýmek?
AA ýokary akademiki üstünlik derejesini görkezýän bahadyr.
Köp bahalandyrma ulgamlarynda AA iň ýokary harply bahalaryň biridir we 4.00 ýaly ýokary bal bilen deňleşdirilip bilner.
BA näme diýmek?
BA ýokary derejeli geçer bahalaryň biridir.
BA alan talyp degişli ders boýunça gowy akademiki netije gazanandygyny görkezýär.
BB näme diýmek?
BB hem geçer we gowy derejeli baha hökmünde ulanylýar.
Köp ýagdaýda BB ortaça GPA-nyň ýokarlanmagyna oňyn täsir edip biler.
CB näme diýmek?
CB geçer bahalaryň arasynda ýerleşýän derejeleriň biridir.
Talybyň dersi üstünlikli tamamlandygyny görkezýän bahalaryň arasynda bolup biler.
CC näme diýmek?
CC köp uniwersitetlerde geçer baha hökmünde ulanylýar.
Emma geçiş düzgünleriniň uniwersitete görä üýtgäp bilýändigini ýatdan çykarmaly däldir.
DC näme diýmek?
DC käbir uniwersitetlerde şertli geçiş bilen bagly baha bolup biler.
DC alan talybyň dersi geçip-geçmändigi käbir ýagdaýlarda GPA ýa-da başga akademiki şertlere bagly bolup biler.
Şonuň üçin FF alan talyp näme etmeli? diýen sorag ýaly, DC alan talyp hem öz uniwersitetiniň resmi düzgünini barlamalydyr.
DD näme diýmek?
DD geçiş çägine ýakyn bahalaryň biridir.
Käbir uniwersitetlerde DD bilen ders geçilip bilinýär, käbirlerinde bolsa GPA ýa-da beýleki akademiki şertler göz öňünde tutulýar.
FF näme diýmek?
FF adatça geçilmedik ders netijesini görkezýär.
Şonuň üçin FF alan talyp degişli dersiň indiki tapgyryny, ýagny bütünleme ýa-da gaýtadan ders almak mümkinçiliklerini öwrenmelidir.
FF GPA-a täsir edýärmi?
Hawa, FF talybyň akademiki ortaçasyna täsir edip biler.
GPA, ýagny Grade Point Average, talybyň derslerden alan bahalarynyň kreditlere görä ortaça akademiki görkezijisidir.
Köp ulanylýan dörtlik ulgamyň mysaly hökmünde şu görnüş görkezilip bilner:
| Harply baha | Mysaly bal |
|---|---|
| AA | 4.00 |
| BA | 3.50 |
| BB | 3.00 |
| CB | 2.50 |
| CC | 2.00 |
| DC | 1.50 |
| DD | 1.00 |
| FF | 0.00 |
Bu sanlar umumy mysal hökmünde görkezilýär. Her uniwersitetiň resmi bahalandyrma tablisasy başgaça bolup biler.
Şonuň üçin FF alan talyp näme etmeli? GPA-nyň nähili üýtgändigini görmek üçin öz uniwersitetiniň bahalandyrma ulgamyny barlamaly.
FF alan talyp GPA-syny nädip ýokarlandyryp biler?
FF alan ýagdaýynda talyp indiki semestrlerde gowy bahalar alyp GPA-syny ýokarlandyrmaga çalşyp biler.
Munuň üçin:
- Derslere yzygiderli gatnaşmak;
- Synag senelerini öňünden belläp goýmak;
- Aralyk synaga wagtynda taýýarlanmak;
- Final üçin okuw meýilnamasyny düzmek;
- Mugallymdan düşnüksiz temalar barada soramak;
- Öňki synag materiallaryny öwrenmek;
- Ders kreditlerini dogry meýilleşdirmek peýdalydyr.
FF alan talyp näme etmeli? diýip alada edýän talyp ilkinji nobatda ýagdaýyny san taýdan seljermeli we indiki semestr üçin has gowy okuw meýilnamasyny taýýarlamaly.
FF okuw ýylyny uzaldyp bilermi?
FF-iň okuw möhletine täsir edip-etmezligi dersiň görnüşine baglydyr.
Eger FF alnan ders hökmany ders bolsa we şol ders indiki dersleriň öňkoşuly bolsa, talyp okuw meýilnamasynda gijä galyp biler.
Mundan başga-da, ders diňe ýylda bir gezek açylýan bolsa, ony gaýtadan almak üçin indiki okuw döwrüne garaşmak zerur bolup biler.
Şonuň üçin FF alan talyp näme etmeli? Okuwynyň uzamagynyň öňüni almak üçin dersiň açylýan döwrüni we öňkoşul şertlerini öňünden barlamaly.
FF alan talyp ders saýlawynda nämä üns bermeli?
Indiki semestr üçin ders saýlanyňda diňe täze derslere seretmek ýeterlik däldir.
FF alnan ders:
- Hökmany dersmi?
- Saýlama dersmi?
- Öňkoşulmy?
- Haçan açylýar?
- Näçe kredit?
- Gaýtadan alnanda öňki baha nähili hasaplanýar?
diýen soraglara jogap tapmak zerurdyr.
FF alan talyp näme etmeli? Ders saýlawynyň öň ýanynda bölüm boýunça okuw meýilnamasyny gözden geçirip, akademiki geňeşçi ýa-da öğrenci işleri bilen maglumatlaşmak peýdalydyr.
FF alan talyp mugallym bilen gürleşmelimi?
Hawa. Mugallym bilen gürleşmek talybyň näme sebäpli pes netije alandygyny düşünmegine kömek edip biler.
Mugallymdan şu soraglary sorap bolýar:
- Haýsy temalarda köp ýalňyşlyk goýberdim?
- Final bahasy nädip hasaplandy?
- Bütünleme synagy barmy?
- Dersi gaýtadan almalymy?
- Indiki synaga nädip has gowy taýýarlanyp bilerin?
FF alan talyp näme etmeli? Mugallymdan diňe “näçe bal aldym?” diýip soramak bilen çäklenmän, indiki gezek nähili taýýarlanmalydygyny hem öwrenmelidir.
FF alan daşary ýurtly talyp näme etmeli?
Türkiýede okaýan daşary ýurtly talyplar üçin akademiki meseleler bilen birlikde uniwersitetdäki talyp statusyny hem göz öňünde tutmak möhümdir.
Bir dersden FF almak öz-özünden ähli talyplyk ýagdaýlarynyň ýatyrylýandygyny aňlatmaýar. Ýöne talybyň umumy akademiki ýagdaýy, okuw meýilnamasy we uniwersitetiň düzgünleri aýratynlykda öwrenilmelidir.
Şonuň üçin FF alan talyp näme etmeli? diýen ýagdaýda daşary ýurtly talyp hem bölümine, halkara talyplar bölümiňe ýa-da öğrenci işleri bölümine ýüz tutup biler.
FF alan talyp başga uniwersitete geçip bilýärmi?
FF bahasy bolan talyplar käwagt başga uniwersitete geçiş mümkinçilikleri barada hem soraýarlar.
Uniwersitetden başga uniwersitete geçiş şertleri aýratyn düzgünler bilen kesgitlenýär. GPA, tamamlanan kreditler, ders mazmuny, kontenjan we degişli geçiş şertleri göz öňünde tutulyp biler.
Şonuň üçin FF alan talyp näme etmeli? Başga uniwersitete geçmegi meýilleşdirýän bolsa, kabul etmek isleýän uniwersitetiniň resmi şertlerini öňünden öwrenmeli.
FF bilen okuw gutaryp bolarmy?
Bir FF-iň bolmagy awtomatiki ýagdaýda talybyň uniwersiteti gutaryp bilmejekdigini aňlatmaýar.
Ýöne gutardyş üçin okuw meýilnamasyndaky ähli zerur dersleriň, kreditleriň we beýleki akademiki talaplaryň ýerine ýetirilmegi gerek bolup biler.
Eger FF alnan ders hökmany bolsa, talyp şol dersi degişli düzgünlere laýyklykda tamamlamaly bolup biler.
Şonuň üçin FF alan talyp näme etmeli? Okuwynyň gutardyş meýilnamasyny barlap, galan derslerini takyk kesgitlemeli.
FF alan talyp üçin gysgaça ýol kartasy
FF alan talyp näme etmeli? Aşakdaky tertip boýunça hereket etmek iň amatly başlangyç bolup biler:
Birinji ädim
Ögrenci bilgi sistemine girip, FF alnan dersi anykla.
Ikinji ädim
Dersiň hökmany ýa-da saýlama dersdigini barla.
Üçünji ädim
Bütünleme ýa-da goşmaça synag mümkinçiligini öwren.
Dördünji ädim
Dersi gaýtadan almak zerur bolsa, indiki açylýan semestri barla.
Bäşinji ädim
Dersiň GPA-a we okuw meýilnamasyna täsirini öwren.
Altynjy ädim
Gerek bolsa mugallym, akademiki geňeşçi ýa-da öğrenci işleri bilen habarlaş.
Iň köp berilýän soraglar
FF alan talyp näme etmeli?
Ilki bilen dersiň ýagdaýyny, bütünleme mümkinçiligini we dersi gaýtadan almak düzgünlerini barlamaly.
FF geçer baha bolýarmy?
Köp bahalandyrma ulgamlarynda FF geçer baha däldir. Ýöne takyk düzgün uniwersitete görä üýtgäp biler.
DD näme?
DD geçiş derejesine ýakyn harply bahadyr. Onuň geçer ýa-da şertli geçer bolmagy uniwersitetiň düzgünine bagly bolup biler.
DC näme?
DC käbir uniwersitetlerde şertli geçiş bahasy hökmünde ulanylýar.
CC näme?
CC köp uniwersitetlerde geçer baha hökmünde ulanylýan harply bahalaryň biridir.
FF GPA-a täsir edýärmi?
Hawa. FF-niň GPA-a täsiri bolup biler we takyk hasaplama dersiň kreditine hem-de uniwersitetiň bahalandyrma ulgamyna baglydyr.
FF alan talyp bütünleme synagyna girip bilýärmi?
Eger uniwersitet degişli ders üçin bütünleme synagyny geçirýän bolsa we talyp şertleri ýerine ýetirýän bolsa, girip bilmegi mümkin.
FF alan talyp dersi gaýtadan almalymy?
Bütünleme ýa-da başga geçiş mümkinçiligi ýok bolsa ýa-da talyp şol mümkinçilikden peýdalanyp bilmese, dersi gaýtadan almak zerur bolup biler.
Netije
FF alan talyp näme etmeli? Ilki bilen howsala düşmän, öz uniwersitetiniň resmi düzgünlerini öwrenmeli. FF köplenç dersiň geçilmändigini görkezýär, ýöne bu ýagdaýyň çözgüdi uniwersitetiň akademiki düzgünlerine baglydyr.
Talybyň ilkinji etmeli işi ögrenci bilgi sistemini barlamak, soňra bütünleme mümkinçiligini öwrenmek we gerek bolsa dersi gaýtadan almak üçin okuw meýilnamasyny düzmekdir.
Şeýle hem AA, BA, BB, CB, CC, DC, DD we FF ýaly bahalaryň manysyna düşünmek talyba öz akademiki ýagdaýyny dogry seljermäge kömek edýär.
FF alan talyp näme etmeli? diýen soragyň ýeke-täk jogaby ýok, sebäbi uniwersitetleriň bahalandyrma we ders gaýtalama düzgünleri tapawutlanyp biler. Şonuň üçin iň ygtybarly maglumat talybyň öz uniwersitetiniň resmi akademiki düzgünlerinden, öğrenci işleri bölüminden we bölüm ýolbaşçylaryndan alynmalydyr.
FF almak bir ders boýunça kynçylyk bolup biler, ýöne dogry maglumat toplamak, akademiki meýilnama düzmek we indiki synaglara has gowy taýýarlanmak bilen talyp okuwyny dowam etdirip biler.
