İçindekiler
Noter terjimesi Türkiýede ýokary okuw mekdeplerine girmek, talyp hökmünde hasaba durmak, ýaşamak rugsadyny almak we beýleki resmi işleri ýerine ýetirmek isleýän daşary ýurtly talyplaryň köp gyzyklanýan meseleleriniň biridir. Türkmenistan, Özbegistan, Azerbaýjan, Eýran we Owganystan ýaly ýurtlardan Türkiýä okamaga gelýän talyplar diplom, transkript, dogluş şahadatnamasy we pasport ýaly resminamalar bilen bagly terjime işlerine ýygy-ýygydan duş gelýärler.
Resmi resminamalary başga dile geçirmek diňe bir sözleri terjime etmek bilen çäklenmeýär. Käbir resminamalar üçin kasamly terjimeçiniň terjimesi ýeterlik bolup biler, käbirleri üçin bolsa noter tassyklamasy, apostil ýa-da konsullyk tassyklamasy talap edilip bilner. Şonuň üçin resminamanyň haýsy edaranyň öňünde ulanyljakdygyny öňünden anyklamak möhümdir.
Bu makalada noter terjimesi näme, onuň manysy nämeden ybarat, nähili ýerine ýetirilýär, haýsy resminamalar terjime edilýär, bahasy nämä bagly we Türkiýede okaýan daşary ýurtly talyplar nämä üns bermeli diýen soraglara giňişleýin jogap berilýär.
Noter terjimesi näme diýmek?
Noter terjimesi daşary ýurt dilinde taýýarlanan resminamanyň başga dile geçirilmegi we zerur bolan ýagdaýynda notarius tarapyndan tassyklanmagy bilen bagly amaldyr. Türkiýede bu iş köplenç kasamly terjimeçi tarapyndan taýýarlanan terjimäniň degişli notariuslyga hödürlenmegi arkaly ýerine ýetirilýär.
Bu ýerde iki düşünjäni biri-birinden tapawutlandyrmak zerurdyr: terjime etmek we terjimäni notarius arkaly tassyklatmak bir zat däldir.
Terjimeçi resminamanyň mazmunyny başga dile geçirýär. Notarius bolsa degişli düzgünlere laýyklykda terjimeçiniň goluny ýa-da terjime bilen bagly resminamany tassyklaýar. Notariusyň tassyklamasy resminamadaky ähli maglumatlaryň hakykydygyny ýa-da resminamanyň ähli ýurtlarda awtomatiki kabul ediljekdigini aňlatmaýar.
Noter tassyklamaly terjime näme?
Noter tassyklamaly terjime resminamanyň terjime edilmeginden soň degişli notariuslykda tassyklanan görnüşidir. Käbir ýokary okuw mekdepleri, döwlet edaralary we beýleki guramalar daşary ýurt dilindäki resminamalaryň şeýle görnüşde taýýarlanmagyny talap edip bilerler.
Mysal üçin, Türkmenistanda alnan orta mekdep diplomyny Türkiýedäki ýokary okuw mekdebine tabşyrjak bolsaňyz, okuw mekdebi diplomyň türk diline terjime edilmegini we zerur bolan ýagdaýynda notarius tarapyndan tassyklanmagyny talap edip biler.
Emma ähli ýokary okuw mekdeplerinde we ähli resminamalar üçin birmeňzeş talaplaryň ýokdugyny ýatdan çykarmaly däldir.
Kasamly terjime bilen noter tassyklamaly terjimäniň tapawudy
Kasamly terjime degişli notariuslykda kasam eden we şol notariuslykda kasam ýazgysy bolan terjimeçi tarapyndan taýýarlanýar. Noter tassyklamaly terjime bolsa zerur bolan ýagdaýynda goşmaça tassyklama amalyny hem öz içine alýar.
- Kasamly terjime: Resminama degişli kasamly terjimeçi tarapyndan başga dile geçirilýär.
- Noter tassyklamasy: Zerur terjime taýýarlanylandan soň degişli notariuslykda tassyklama amaly ýerine ýetirilýär.
- Adaty terjime: Resminama terjime edilýär, ýöne notariusyň tassyklamasy bolman biler.
Haýsy görnüşiň kabul ediljekdigini resminamany tabşyrjak edara kesgitleýär.
Türkiýede noter terjimesi näme üçin zerur?
Türkiýede bilim almak isleýän daşary ýurtly talyplar okuw resminamalaryny we beýleki resmi kagyzlaryny degişli edaralara tabşyrmaly bolýarlar. Eger resminamalar türk dilinde bolmasa, olaryň türk diline terjime edilmegi talap edilip bilner.
Notariusyň tassyklamasynyň zerurdygy bolsa resminamanyň görnüşine we degişli edaranyň düzgünlerine baglydyr.
Ýokary okuw mekdebine hasaba durmak üçin
Daşary ýurtly talyplardan ýokary okuw mekdebine hasaba durmak üçin aşakdaky resminamalar soralyp bilner:
- Orta mekdebi tamamlandygy baradaky diplom
- Okuwy tamamlandygy baradaky şahadatnama
- Bahalary görkezýän resminama
- Talyp şahadatnamasy
- Okuw dersleriniň mazmunyny görkezýän resminamalar
- Zerur bolan ýagdaýynda beýleki okuw resminamalary
Bu resminamalaryň terjime edilmelidigi ýa-da noter tarapyndan tassyklanmalydygy ýokary okuw mekdebiniň talaplaryna baglydyr.
Resminamalary soňky güne goýman, öňünden taýýarlamak has amatlydyr. Şeýle etmek bilen goşmaça çykdajylaryň we wagt ýitgisiniň öňüni alyp bolýar.
Ýaşamak rugsady üçin
Türkiýede ýaşamak rugsadyna ýüz tutýan daşary ýurtlylardan ýüz tutmagyň görnüşine we şahsy ýagdaýyna görä dürli resminamalar talap edilip bilner.
Mysal üçin, dogluş şahadatnamasy, maşgala ýagdaýyny görkezýän resminama ýa-da başga bir döwlet edarasy tarapyndan berlen resminama gerek bolup biler.
Emma ýaşamak rugsadyna ýüz tutýan her bir adamdan ähli resminamalaryň noter tassyklamasy bilen tabşyrylmagy hökmany däldir. Gerekli resminamalaryň sanawyny degişli Göç edarasyndan anyklamak zerurdyr.
Wekilnama we hukuk işleri üçin
Bir adamyň Türkiýedäki işlerini başga biriniň alyp barmagy zerur bolan ýagdaýynda wekilnama taýýarlanyp bilner.
Daşary ýurtda taýýarlanan wekilnamany Türkiýede ulanmak üçin resminamanyň berlen ýurduna we görnüşine baglylykda apostil, konsullyk tassyklamasy ýa-da terjime talap edilip bilner.
Şonuň üçin diňe terjime etdirmek bilen çäklenmän, resminamany kabul etjek notariuslykdan ýa-da degişli edaradan ähli talaplary öňünden öwrenmek maslahat berilýär.
Noter terjimesi haýsy resminamalar üçin edilýär?
Noter terjimesi dürli görnüşli resmi resminamalar üçin ýerine ýetirilip bilner. Emma her bir terjime edilýän resminama üçin notariusyň tassyklamasynyň hökmanydygyny aýtmak dogry däldir.
Okuw resminamalary
Türkiýede okaýan daşary ýurtly talyplaryň köplenç terjime etdirýän resminamalary şulardyr:
- Orta mekdep diplomy
- Okuwy tamamlandygy baradaky şahadatnama
- Bahalar görkezilen resminama
- Talyp şahadatnamasy
- Okuw dersleriniň mazmuny baradaky resminamalar
- Zerur bolan ýagdaýynda kabul ediş resminamalary
Bu resminamalaryň haýsysynyň terjime edilmelidigi we tassyklamanyň gerekdigini talyp okaýan ýa-da okamaga ýüz tutýan ýokary okuw mekdebinden anyklamalydyr.
Şahsy we raýatlyk resminamalary
Käbir resmi işler üçin aşakdaky resminamalaryň terjimesi talap edilip bilner:
- Dogluş şahadatnamasy
- Maşgala ýagdaýy baradaky resminama
- Nika şahadatnamasy
- Aýrylyşmak baradaky karar
- Kazyýet işi bilen bagly resminamalar
- Kazyýet jogapkärçiligi barada maglumat berýän resminama
- Pasport ýa-da şahsyýet resminamalaryna degişli kagyzlar
Pasportyň ähli ýagdaýlarda noter tassyklamaly terjimesiniň talap edilýändigini çaklamak bolmaz. Käbir edaralar pasportyň nusgasyny kabul edip bilerler, käbir ýagdaýlarda bolsa goşmaça resminama soralyp bilner.
Söwda we hukuk resminamalary
Şereket resminamalary, şertnamalar, kazyýet kararlary, wekilnamalar we beýleki hukuk resminamalary hem zerur bolan ýagdaýynda terjime edilýär.
Bu resminamalarda haýsy diliň ulanylmalydygy, noter tassyklamasynyň ýa-da beýleki tassyklamalaryň gerekdigini resminamanyň ulanyljak ýeri kesgitleýär.
Noter terjimesi nähili ýerine ýetirilýär?
Noter tassyklamaly terjime etdirjek adam ilki bilen haýsy görnüşdäki terjimäniň zerurdygyny anyklamalydyr. Işleri dogry tertipde ýerine ýetirmek wagtyň tygşytlanmagyna kömek edýär.
1. Resminamany kabul etjek edaradan maglumat alyň
Ilki bilen resminamanyň haýsy edara tabşyryljakdygyny anyklaň. Ýokary okuw mekdebi, döwlet edarasy ýa-da notariuslyk dürli talaplary öňe sürüp biler.
Aşakdaky soraglary öňünden bermek peýdalydyr:
- Resminamany türk diline terjime etdirmek zerurmy?
- Kasamly terjime ýeterlikmi?
- Notariusyň tassyklamasy hökmanymy?
- Apostil ýa-da konsullyk tassyklamasy gerekmi?
- Resminamanyň asyl nusgasy tabşyrylmalymy?
2. Resminamanyň asyl nusgasyny taýýarlaň
Terjime ediljek resminama doly we düşnükli bolmalydyr. Käbir terjimeçiler resminamanyň asyl nusgasyny görmek isleýärler. Notariuslyk hem amalyň görnüşine görä goşmaça resminama talap edip biler.
Resminamadaky adyň, familiýanyň, doglan senäniň, resminama belgisiniň we beýleki maglumatlaryň aýdyň görünmegine üns beriň.
3. Degişli terjimeçini saýlaň
Resminamanyň dilini bilýän we resmi resminamalary terjime etmekde tejribesi bolan terjimeçini saýlamak möhümdir.
Türkmençe, rusça ýa-da iňlisçe taýýarlanan resminamalarda atlaryň, seneleriň we edaralaryň atlarynyň dogry geçirilmegi aýratyn ähmiýete eýedir.
Terjimeçiniň degişli notariuslykda kasam ýazgysynyň bardygyny hem öňünden anyklaň.
4. Terjimäni taýýarladyň we tassykladyň
Terjime taýýar bolandan soň, noter tassyklamasy zerur bolsa, degişli notariuslykda tassyklama amaly ýerine ýetirilýär.
Notariuslyk resminamanyň görnüşine we terjimeçiniň ýagdaýyna görä goşmaça maglumatlary talap edip biler.
Tassyklama tamamlanandan soň terjimäni we oňa degişli resminamalary bilelikde saklaň. Käbir edaralar terjime bilen birlikde resminamanyň asyl nusgasyny ýa-da talap edilýän nusgasyny hem sorap bilerler.
5. Resminamalary soňky gezek barlaň
Iş tamamlanandan soň atlary, seneleri, pasport belgilerini we beýleki şahsy maglumatlary üns bilen barlaň.
Kiçijik ýalňyşlyk hem ýokary okuw mekdebine hasaba durmakda ýa-da resmi ýüz tutmalarda gijikmä sebäp bolup biler.
Daşary ýurtly talyplar üçin noter terjimesinde möhüm maglumatlar
Türkiýede bilim alýan talyplar daşary ýurtlarda berlen resminamalary ulananda diňe terjime bilen çäklenmeli däldirler. Resminamanyň kabul edilmegi üçin goşmaça tassyklamalar hem gerek bolup biler.
Apostil bilen noter tassyklamasynyň tapawudy
Apostil bilen noter tassyklamasy bir zat däldir.
Apostil degişli halkara şertnamasynyň ulanylýan ýagdaýlarynda resmi resminamadaky goluň, gol çeken adamyň wezipesiniň we zerur bolan ýagdaýynda möhüriň ýa-da belginiň hakykylygyny tassyklaýan amaldyr.
Noter tassyklamasy bolsa notariuslygyň ygtyýarlyklaryna laýyklykda ýerine ýetirilýär.
Resminama noter tassyklamasynyň alynmagy apostiliň zerur bolan ýagdaýynda onuň ýerine geçýändigini aňlatmaýar. Şonuň ýaly-da, apostiliň bolmagy her ýagdaýda terjimäniň gerek däldigini görkezmeýär.
Daşary ýurt resminamalary üçin ilki apostilmi ýa-da terjimemi?
Bu soragyň jogaby resminamanyň haýsy ýurtda berlendigine, görnüşine we nirede ulanyljakdygyna baglydyr.
Käbir ýagdaýlarda ilki resminamanyň tassyklanmagy, soňra terjime edilmegi amatly bolup biler. Beýleki ýagdaýlarda bolsa resminamany kabul etjek edara başga tertibi talap edip biler.
Türkmenistanda berlen diplom, dogluş şahadatnamasy ýa-da kazyýet işi bilen bagly resminamalar üçin işiň tertibini degişli edaradan ýa-da resminamany tabşyrjak notariuslykdan anyklamak möhümdir.
Ähli ýokary okuw mekdepleri birmeňzeş resminama talap edýärmi?
Ýok. Türkiýedäki ýokary okuw mekdepleriniň daşary ýurtly talyplar üçin hasaba alyş düzgünleri tapawutlanyp biler.
Bir okuw mekdebi belli bir resminamanyň terjimesini talap edip biler, başga bir okuw mekdebi bolsa noter tassyklamasyny ýa-da goşmaça tassyklamany sorap biler.
Şonuň üçin başga bir talybyň taýýarlan resminamalaryna doly bil baglaman, öz ýokary okuw mekdebiňiziň häzirki talaplaryny barlaň.
Noter terjimesiniň bahasy näçe?
Noter tassyklamaly terjimäniň bahasy resminamanyň göwrümine, diline, sahypa sanyna we zerur tassyklama amallaryna baglylykda üýtgeýär.
Umumy çykdajylara täsir edýän esasy ýagdaýlar şulardyr:
- Resminamanyň haýsy dilde taýýarlanandygy
- Sahypa sany we tekstiň göwrümi
- Terjimäniň bahasynyň nähili hasaplanýandygy
- Notariuslykda alynýan tassyklama tölegi
- Zerur bolan ýagdaýynda apostil ýa-da konsullyk tassyklamasy
- Gyssagly taýýarlamak hyzmaty
Mysal üçin, bir sahypalyk diplom bilen köp sahypaly kazyýet kararynyň bahasy deň bolman biler. Diňe terjime etdirmek bilen terjimäni noter arkaly tassyklatmagyň arasynda hem çykdajy tapawudy bolup biler.
Noter tassyklamaly terjimäniň bahasyny nähili bilmeli?
Bahany anyklamak üçin resminamanyň nusgasyny terjime edarasyna görkezip, öňünden teklip almak bolar.
Noter tassyklamasy zerur bolsa, terjime töleginiň we notariuslyk çykdajysynyň aýratyn görkezilmegini soraň. Şeýlelikde, umumy çykdajyny öňünden bilip, býujetiňizi meýilleşdirip bilersiňiz.
Bahalar wagtyň geçmegi bilen üýtgäp bilýändigi üçin öňki ýyllaryň baha sanawlaryna doly bil baglamak dogry däldir.
Noter terjimesi üçin nähili resminamalar gerek?
Gerekli resminamalar ýerine ýetiriljek amalyň görnüşine baglydyr. Umuman, aşakdaky resminamalar talap edilip bilner:
- Terjime ediljek resminamanyň asyl nusgasy ýa-da kabul edilýän nusgasy
- Resminamanyň düşnükli göçürmesi
- Zerur bolan ýagdaýynda pasport ýa-da şahsyýet maglumatlary
- Resminamanyň tassyklanandygyny görkezýän kagyzlar
- Amalyň görnüşine görä goşmaça resminamalar
Bu resminamalaryň hemmesi her bir ýagdaýda hökmany däldir. Terjime edarasy, notariuslyk we resminamany kabul etjek edara bilen öňünden habarlaşmak peýdalydyr.
Noter tassyklamaly terjime näçe günde taýýar bolýar?
Terjimäniň taýýarlanyş möhleti resminamanyň göwrümine, diline we terjimeçiniň iş ýüküne baglydyr.
Gysga resminamalar has çalt taýýarlanyp biler. Köp sahypaly ýa-da ýörite hünär sözlerini öz içine alýan resminamalar bolsa has köp wagt talap edip biler.
Noter tassyklamasy zerur bolsa, notariuslygyň iş ýükü hem möhlete täsir edip biler. Apostil ýa-da konsullyk tassyklamasy ýaly goşmaça amallar gerek bolan ýagdaýynda umumy möhlet uzap biler.
Ýokary okuw mekdebine hasaba durmagyň ýa-da beýleki resmi ýüz tutmalaryň möhleti ýakyn bolsa, resminamalary soňky güne goýmazlyk maslahat berilýär.
Noter terjimesinde talyplaryň köp goýberýän ýalňyşlyklary
Resmi resminamalar bilen işleşilende ownuk ýalňyşlyklar hem gijikmelere sebäp bolup biler. Şonuň üçin aşakdaky ýagdaýlardan gaça durmak möhümdir.
Nädogry terjime görnüşini saýlamak: Edara noter tassyklamaly terjimäni talap edýän bolsa, diňe adaty terjime taýýarlatmak goşmaça çykdajylara sebäp bolup biler.
Apostil talaby barada maglumat almazlyk: Käbir daşary ýurt resminamalary üçin goşmaça tassyklama zerur bolup biler. Diňe noter tassyklamasyna bil baglamak ýeterlik bolman biler.
Ady we seneleri barlamazlyk: Pasportdaky at bilen diplomdaky adyň ýazuwy tapawutly bolsa, goşmaça düşündiriş ýa-da resminama talap edilip bilner.
Resminamalary soňky güne goýmak: Hasaba alyş möhleti ýakynlaşanda terjime we tassyklama üçin ýeterlik wagt galman biler.
Bahany öňünden anyklamazlyk: Terjime, noter tassyklamasy we goşmaça amallaryň çykdajylaryny aýratyn öwrenmek garaşylmadyk çykdajylaryň öňüni almaga kömek edýär.
Köp soralýan soraglar
Noter terjimesi bilen noter tassyklamaly terjime bir zatmy?
Gündelik ulanylyşda bu düşünjeler biri-birine ýakyn manyda ulanylýar. Adatça resminamanyň terjime edilmegi we zerur bolan ýagdaýynda notariuslykda tassyklanmagy göz öňünde tutulýar. Emma diňe terjime bilen noter tassyklamaly terjimäniň arasynda tapawut bardyr.
Noter tassyklamasyz ýokary okuw mekdebine hasaba durup bolarmy?
Bu, ýokary okuw mekdebiniň talaplaryna baglydyr. Käbir okuw mekdepleri belli bir resminamalar üçin noter tassyklamasyny talap edip biler, käbir ýagdaýlarda bolsa başga görnüşdäki terjimäni kabul edip biler.
Takyk maglumat üçin ýokary okuw mekdebiniň daşary ýurtly talyplar bölümi bilen habarlaşmak zerurdyr.
Türkmençe resminamalary Türkiýede terjime etdirmek mümkinmi?
Hawa. Türkmençe resminamalar degişli dil bilimine eýe bolan terjimeçiler tarapyndan türk diline geçirilip bilner. Noter tassyklamasynyň zerurdygy we haýsy terjimeçiniň kabul edilýändigi degişli notariuslyk hem-de resminamany kabul etjek edara tarapyndan kesgitlenýär.
Noter tassyklamaly terjime daşary ýurtlarda hem kabul edilýärmi?
Her ýurtda we her bir resmi işde awtomatiki kabul edilmeýär. Resminamanyň ulanyljak ýurdunyň düzgünlerine görä apostil, konsullyk tassyklamasy ýa-da başga bir amal gerek bolup biler.
Noter tassyklamaly terjime üçin pasport gerekmi?
Bu, ýerine ýetiriljek amalyň görnüşine baglydyr. Terjime üçin esasy resminama terjime ediljek kagyzyň özüdür. Emma notariuslyk ýa-da terjime edarasy şahsyýeti anyklamak üçin pasport ýa-da goşmaça resminama sorap biler.
Noter tassyklamasy bilen apostil bilelikde gerek bolup bilermi?
Hawa. Käbir halkara resminama amallarynda terjime, noter tassyklamasy we apostil ýaly birnäçe amal talap edilip bilner. Emma ähli resminamalar üçin birmeňzeş düzgün ulanylmaýar.
Noter tassyklamaly terjimäniň bahasy näme üçin üýtgeýär?
Resminamanyň dili, sahypa sany, tekstiň göwrümi we zerur tassyklama amallary bahanyň üýtgemegine sebäp bolýar. Takyk çykdajyny bilmek üçin resminama boýunça aýratyn baha teklibini almak gerek.
Netije: Resmi resminamalaryňyzy dogry taýýarlamak möhümdir
Türkiýede ýokary okuw mekdebine hasaba durmak, ýaşamak rugsadyna ýüz tutmak we beýleki resmi işleri ýerine ýetirmek üçin daşary ýurt dilindäki resminamalaryň terjimesi talap edilip bilner. Emma her bir resminama üçin noter tassyklamasy, apostil ýa-da konsullyk tassyklamasy hökmany däldir.
Esasanam Türkiýede bilim almak isleýän daşary ýurtly talyplar diplom, transkript, dogluş şahadatnamasy we beýleki resminamalary taýýarlamazdan öň öz ýokary okuw mekdebiniň häzirki talaplaryny öwrenmelidirler.
Resminamalary dogry taýýarlamak goşmaça çykdajylaryň we wagt ýitgisiniň öňüni almaga kömek edýär.
EduBridgeTurkey Türkiýede bilim almak isleýän halkara talyplaryň ýokary okuw mekdebine ýüz tutmak, hasaba durmak, terjime işleri we beýleki maslahat hyzmatlary boýunça dogry maglumat almagyna ähmiýet berýär. Resmi işleriňize başlamazdan öň zerur resminamalary we tassyklama talaplaryny anyklamak bilen işleriňizi has tertipli alyp baryp bilersiňiz.
